Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp đặt nền móng cho việc áp thuế đối với hàng hóa từ các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba. Động thái này được xem là bước leo thang mới trong chiến dịch gây sức ép kinh tế – chính trị nhằm vào quốc đảo Caribe.
Theo thông báo từ Nhà Trắng, sắc lệnh được ban hành trong khuôn khổ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, đồng thời giao Bộ Ngoại giao và Bộ Thương mại Mỹ xây dựng quy trình đánh giá, xác định các quốc gia có thể bị áp thuế.
Động thái này được đánh giá là một hình thức “trừng phạt thứ cấp”, khi Washington không chỉ nhắm trực tiếp vào Cuba mà mở rộng áp lực sang các đối tác thương mại của Havana.
Trong thông cáo đi kèm sắc lệnh, Nhà Trắng viện dẫn những cáo buộc về mối liên hệ giữa chính phủ Cuba với Nga, Hamas và Hezbollah để lý giải cho chính sách mới: “Những hành động này cấu thành một mối đe dọa bất thường và nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Mỹ, đòi hỏi phản ứng ngay lập tức nhằm bảo vệ công dân và lợi ích của Mỹ”, tuyên bố nêu rõ.
Tuy nhiên, Washington hiện chưa công bố mức thuế cụ thể cũng như chưa nêu đích danh quốc gia nào sẽ bị ảnh hưởng, cho thấy các biện pháp thuế quan vẫn đang trong giai đoạn xem xét và hoàn thiện.
Cuba hiện là một quốc đảo Caribe phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, với dân số khoảng 8 triệu người và quy mô GDP ước tính 85 tỷ USD, tương đương bang Rhode Island của Mỹ. Đảng Cộng sản Cuba đã nắm quyền điều hành đất nước suốt hơn 6 thập kỷ.
Trong nhiều năm, nền kinh tế Cuba đã chịu sức ép nặng nề từ các lệnh cấm vận và trừng phạt của Washington, khiến khả năng tiếp cận nguồn vốn và thương mại quốc tế bị hạn chế đáng kể.
Trước khi sắc lệnh mới được ban hành, chính quyền Tổng thống Trump đã gia tăng vận động ngoại giao nhằm thuyết phục các quốc gia ngừng cung cấp dầu cho Cuba. Một trong những tâm điểm tranh cãi là Mexico, đối tác năng lượng quan trọng của Havana.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum khẳng định công ty dầu khí quốc doanh Pemex sẽ tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ hợp đồng, đồng thời để ngỏ khả năng cung cấp dầu vì mục đích nhân đạo.
“Viện trợ nhân đạo sẽ tiếp tục, như chúng tôi vẫn làm với các quốc gia khác. Mexico luôn thể hiện tinh thần đoàn kết với toàn thế giới và đây là những quyết định mang tính chủ quyền”, bà Sheinbaum phát biểu tại một cuộc họp báo. Dù vậy, bà cũng thừa nhận các chuyến hàng dầu của Mexico hiện đang tạm ngưng.
Theo số liệu từ NPR, Mexico từng cung cấp khoảng 20.000 thùng dầu/ngày cho Cuba trong phần lớn năm ngoái. Con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với khoảng 70.000 thùng/ngày mà Venezuela từng xuất sang Cuba cùng kỳ.
Tuy nhiên, nhiều báo cáo cho biết Havana đã tái xuất một phần đáng kể lượng dầu nhập từ Venezuela nhằm thu ngoại tệ. Việc nguồn cung từ Caracas suy giảm trong thời gian gần đây đã khiến Cuba rơi vào tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng.
Áp lực năng lượng cũng đang trở thành thách thức lớn đối với nền kinh tế Cuba. Quốc đảo này đã phải áp dụng biện pháp phân phối xăng theo hạn mức và cắt điện luân phiên hằng ngày tại nhiều địa phương.
Một báo cáo của Financial Times cho biết lượng dầu tồn kho của Cuba chỉ đủ đáp ứng nhu cầu trong khoảng 15 – 20 ngày. Trong bối cảnh đó, ngành du lịch, nguồn thu ngoại tệ chủ lực, cũng sụt giảm mạnh do bất ổn kinh tế và những nỗ lực công khai của Washington nhằm gây sức ép chính trị.
Đáng chú ý, giới quan sát nhận định, sắc lệnh mới của Washington có thể tạo ra tác động lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi song phương Mỹ – Cuba, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia Mỹ Latinh vẫn duy trì quan hệ kinh tế với Havana.
Dù quy mô tiêu thụ dầu của Cuba không đủ lớn để ảnh hưởng đáng kể tới thị trường năng lượng toàn cầu, chính sách thuế mang tính răn đe này vẫn có thể làm gia tăng chi phí thương mại khu vực và đặt ra những thách thức mới cho các đối tác cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và quan hệ với Mỹ.
Thanh Trúc – Theo The Guardian
Nguồn: vietnamfinance.vn
