Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, mà còn là dịp con người gửi gắm hy vọng về may mắn, tài lộc và những khởi đầu suôn sẻ. Trong dòng chảy văn hóa ấy, nhiều quốc gia hình thành niềm tin vào những đồng tiền mang lộc, dù giá trị vật chất không lớn nhưng lại chứa đựng ý nghĩa tinh thần sâu sắc.
Trong những ngày đầu năm mới, khi nhịp sống chậm lại để nhường chỗ cho sum họp, chúc tụng và hy vọng, con người ở nhiều nền văn hóa có chung một thói quen: giữ bên mình những vật mang ý nghĩa may mắn.
Trong số đó, tiền được trao cho một vai trò đặc biệt. Không phải vì giá trị mệnh giá, mà bởi những tầng ý nghĩa văn hóa, tâm linh và niềm tin mà nó chuyên chở. Ở nhiều quốc gia, đã hình thành những quan niệm riêng về “đồng tiền may mắn”, nhất là trong dịp năm mới.
Những đồng tiền may mắn trên thế giới
Trong văn hóa Nhật Bản, đồng 5 yên được xem là biểu tượng may mắn tiêu biểu nhất. Điều này xuất phát từ yếu tố ngôn ngữ: cách phát âm go-en của đồng 5 yên, mang nghĩa “duyên”, “mối liên kết tốt đẹp”. Với người Nhật, duyên không chỉ là sự gặp gỡ giữa con người với con người, mà còn là mối liên hệ giữa con người với công việc, cơ hội, tiền tài và cả thần linh.
Chính vì vậy, trong dịp đầu năm, nhiều người Nhật có thói quen bỏ một đồng 5 yên vào ví mới, đặt trong túi bùa omamori hoặc dâng lên hòm công đức khi đi lễ đền Thần đạo. Đồng tiền nhỏ bé ấy trở thành lời cầu chúc cho một năm mới hanh thông, các mối quan hệ thuận lợi và cuộc sống hài hòa. Cách người Nhật trân trọng đồng 5 yên phản ánh rõ nét triết lý sống đề cao sự kết nối và tính cộng đồng trong xã hội này.
Ở Trung Quốc, những đồng tiền xu cổ hình tròn, có lỗ vuông ở giữa từ lâu đã vượt khỏi vai trò tiền tệ để trở thành biểu tượng phong thủy. Hình tròn tượng trưng cho trời, lỗ vuông đại diện cho đất, thể hiện quan niệm vũ trụ hài hòa giữa thiên – địa – nhân. Khi được buộc bằng dây đỏ – màu sắc của cát tường – những đồng tiền này được tin là có khả năng chiêu tài, giữ lộc và xua đuổi điều xấu.
Dịp Tết, nhiều gia đình Trung Hoa treo tiền xu cổ trong nhà, bỏ vào ví hoặc đặt trong két sắt như một cách “khóa” tài lộc cho năm mới. Niềm tin ấy không chỉ mang màu sắc tâm linh mà còn thể hiện mong muốn rất đời thường: tiền bạc đủ đầy, cuộc sống ổn định và không gặp biến động bất lợi.
Tại Việt Nam, một trong những đồng tiền được coi là may mắn phổ biến nhất mỗi dịp Tết là tờ 2 USD. Khi đi vào đời sống văn hóa Việt Nam và một số nước châu Á, tờ tiền này được khoác lên một tầng ý nghĩa mới.
Sự hiếm gặp của tờ 2 USD trong lưu thông khiến nhiều người xem nó là “đồng tiền lạ”, “đồng tiền đặc biệt”. Bên cạnh đó, theo quan niệm Á Đông, số 2 tượng trưng cho song hỷ, cho sự cân bằng và đủ đầy. Vì vậy, tờ 2 USD thường được giữ trong ví như bùa may mắn hoặc dùng để lì xì đầu năm, với mong muốn tiền tài sinh sôi và mọi việc diễn ra suôn sẻ.
Hiện tượng này cho thấy cách các nền văn hóa tiếp biến và tái diễn giải ý nghĩa của tiền, biến một vật xa lạ thành biểu tượng mang tính bản địa.
Ở nhiều nước phương Tây như Anh, tồn tại niềm tin dân gian rằng nhặt được một đồng xu sẽ mang lại may mắn cho cả ngày. Tại Anh, đồng sixpence từng được cô dâu mang theo trong ngày cưới như biểu trưng cho một cuộc hôn nhân sung túc, đủ đầy.
Dù không gắn chặt với Tết theo lịch Á Đông, nhưng vào dịp năm mới, nhiều người phương Tây vẫn giữ thói quen để một đồng xu trong ví như dấu hiệu của sự khởi đầu tốt lành. Ở đây, tiền xu không mang tính phong thủy phức tạp, mà đơn giản là biểu tượng của hy vọng và sự tích cực.
Tại Ý, truyền thống ném đồng xu vào các đài phun nước – nổi tiếng nhất là đài phun Trevi ở Rome – phản ánh một niềm tin phổ quát: con người gửi gắm ước vọng của mình vào đồng tiền. Dù mục đích có thể khác nhau – cầu quay lại nơi đã đến, cầu tình yêu hay cầu may mắn – nhưng bản chất vẫn là mong muốn kiểm soát tương lai bằng niềm tin tích cực.
Khi đồng tiền gửi gắm niềm tin cho một năm an lành
Điểm chung của những đồng tiền may mắn ở nhiều quốc gia là giá trị tinh thần luôn vượt xa giá trị vật chất. Một đồng tiền nhỏ, thậm chí không còn nhiều giá trị lưu thông, vẫn có thể trở thành biểu tượng của hy vọng, của niềm tin và của khát vọng về một năm mới an lành.
Giữ một đồng tiền may mắn trong ví dịp Tết, vì thế, không đơn thuần là mê tín. Đó là cách con người tự trấn an mình trước những bất định của tương lai, là lời nhắc nhở rằng may mắn đôi khi bắt đầu từ những chi tiết rất nhỏ. Trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, những đồng tiền ấy trở thành cầu nối giữa truyền thống và hiện tại, giữa niềm tin cá nhân và ký ức văn hóa của cả một cộng đồng.
Trong văn hóa dân gian nhiều nước, việc giữ đồng tiền may mắn trong ví dịp Tết không chỉ là thói quen ngẫu nhiên mà xuất phát từ tín ngưỡng lâu đời gắn với ước vọng một năm mới suôn sẻ. Theo quan niệm truyền thống của người Việt Nam, tiền lì xì được trao đi trong phong bao đỏ không chỉ là món quà vật chất, mà còn là cách trao gửi lời chúc phúc, cầu an lành và xua đuổi điều xui xẻo cho người nhận trong năm mới
Giải thích sâu hơn về hành vi giữ đồng tiền may mắn trong ví, các chuyên gia văn hóa và phong thủy cho rằng đây là biểu hiện của khát vọng kiểm soát vận mệnh bằng tín hiệu tích cực. Trên thế giới, những đồng tiền được coi là mang lại may mắn hoặc bảo vệ người sử dụng – tồn tại từ thời cổ đại, khi con người cho rằng những đồng xu chạm vào gần cơ thể có thể thu hút năng lực tốt và đem lại điềm lành.
Ngoài ra, trong phong thủy Trung Hoa và Á Đông, tiền xu cổ – đặc biệt khi được xâu theo số lượng nhất định hoặc mang trong ví – được tin là thu hút tài lộc và vận may cho chủ nhân. Theo nghiên cứu về tiền xu trong phong thủy, việc này giúp kích hoạt nguồn năng lượng tích cực liên quan đến tiền tài, nếu đặt đúng vị trí và thời điểm.
Chính vì vậy, đối với nhiều người, giữ một đồng tiền may mắn trong ví ngày Tết không chỉ là hành động mang tính phong tục, mà còn là biểu tượng tinh thần của niềm tin và ước vọng cho một năm mới đủ đầy – một cách đặt tâm thế tích cực trước vận hội phía trước.
Thiên Ân
Nguồn: vietnamfinance.vn
