Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể phải hoàn trả hơn 133,5 tỷ USD tiền thuế quan cho các nhà nhập khẩu nếu Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế được áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là trái pháp luật, theo số liệu từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP).
Con số này phản ánh tổng giá trị thuế đã được đánh giá tính đến ngày 14/12, thời điểm CBP công bố bản cập nhật thống kê mới nhất đối với hàng hóa nhập khẩu kể từ khi chính quyền ông Trump lần đầu áp thuế vào tháng 2 năm ngoái.
Các biện pháp này được triển khai dựa trên đạo luật trừng phạt kinh tế năm 1977, vốn chỉ được thiết kế để sử dụng trong những tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố mức thuế quan “Ngày Giải phỏng” tại Vườn Hồng ở Nhà Trắng, Washington, DC, Mỹ, ngày 2/4/2025. (Ảnh: REUTERS/Carlos Barria)
Tòa án Tối cao, cơ quan đã nghe các lập luận liên quan đến tính hợp pháp của các mức thuế dựa trên IEEPA vào tháng 11, dự kiến sẽ đưa ra phán quyết trong một số vụ kiện vào ngày 9/1 tới, dù chưa công bố cụ thể những vụ nào sẽ được xét xử.
Theo các thị trường cá cược trực tuyến như Kalshi và Polymarket, xác suất ông Trump thắng kiện hiện lần lượt chỉ còn 30% và 23%, giảm mạnh so với khoảng 40% trước đó, khi các thẩm phán thể hiện thái độ hoài nghi đối với tính pháp lý của các mức thuế.
Một điểm vẫn chưa rõ ràng là liệu Tòa án Tối cao có trực tiếp ra lệnh hoàn trả các khoản thuế nếu xác định chúng là bất hợp pháp hay sẽ để vấn đề này cho các tòa án cấp dưới hoặc chính phủ liên bang xử lý.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Trump ngày 5/2 đã đưa ra tuyên bố rằng Mỹ đã thu hoặc sắp thu 600 tỷ USD tiền thuế quan. Trên thực tế, theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, tổng thu ròng từ thuế hải quan trong năm tài khóa 2025 (kết thúc ngày 30/9) đạt mức kỷ lục 195 tỷ USD, trong khi doanh thu hàng tháng kể từ đó duy trì ở mức khoảng 30 tỷ USD.
Phân bổ các khoản thuế quan dựa trên IEEPA do Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu, tính đến ngày 14/12, phân theo nhóm hàng hóa, quốc gia xuất khẩu và năm tài chính (đơn vị: tỷ USD).
Trong đó, các mức thuế “có đi có lại” của chính quyền ông Trump, dao động từ 10% đến 50% đối với hàng hóa từ nhiều quốc gia, lần đầu được áp dụng vào ngày 5/4, trước khi được điều chỉnh giảm trong một số trường hợp sau các cuộc đàm phán thương mại.
Ngoài ra, thuế trừng phạt bổ sung 40% đối với hàng hóa từ Brazil có hiệu lực từ ngày 6/8, trong khi hàng hóa của Ấn Độ bị áp thêm 25% thuế trừng phạt kể từ ngày 27/8.
Riêng với Nhật Bản, các mức thuế điều chỉnh theo thỏa thuận thương mại song phương đã chính thức có hiệu lực từ ngày 7/8.
Phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao không chỉ mang ý nghĩa pháp lý đối với thẩm quyền áp thuế của nhánh hành pháp, mà còn có thể tạo ra tác động lớn đến ngân sách liên bang, doanh nghiệp nhập khẩu, cũng như trật tự thương mại toàn cầu, trong trường hợp hàng trăm tỷ USD thuế quan buộc phải được hoàn trả.
Hải Đăng
Nguồn: vietnamfinance.vn
