Cục Thuế đã có một số lưu ý về việc kê khai, quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với tổ chức chi trả thu nhập.
DN nộp đủ số thuế TNCN đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước
Theo đó, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã có công văn số 1296 ngày 4/3 hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, trong đó có một số lưu ý quan trọng đối với tổ chức trả thu nhập.
Trước hết, doanh nghiệp thực hiện cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN và chuyển dữ liệu chứng từ điện tử đến cơ quan quản lý thuế đúng thời gian theo quy định. Nộp đầy đủ, kịp thời số thuế TNCN đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
“Đối với các trường hợp chậm nộp số thuế TNCN đã khấu trừ, tiếp tục đẩy mạnh công tác xử phạt vi phạm hành chính và tính tiền chậm nộp”, cơ quan thuế nêu rõ.
Tiếp theo, kê khai số thuế TNCN đã khấu trừ, bảo đảm thống nhất với tổng số thuế đã khấu trừ trong năm, phản ánh đúng số thuế thực tế đã khấu trừ và nộp vào ngân sách nhà nước. Việc kê khai đồng bộ, chính xác giữa các kỳ là cơ sở để dữ liệu của từng cá nhân trên hệ thống cơ quan thuế phù hợp với thực tế phát sinh, đồng thời hạn chế sai lệch khi cá nhân tra cứu thông tin hoặc thực hiện quyết toán thuế.
Tổ chức, cá nhân trả thu nhập lưu ý cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin về số thuế đã khấu trừ và đã nộp theo quy định pháp luật thuế, thông tin này phải đảm bảo chính xác với chứng từ nộp ngân sách và hồ sơ đã kê khai trong năm nhằm hỗ trợ việc tổng hợp nghĩa vụ thuế và xử lý hoàn thuế của cá nhân.
Bên cạnh đó, kê khai đầy đủ, chính xác mã số thuế, mã định danh cá nhân của người lao động nhằm bảo đảm thông tin được ghi nhận đúng trên hệ thống quản lý thuế, hỗ trợ việc xác nhận thu nhập, xác định nghĩa vụ thuế và hoàn thuế của cá nhân (nếu có).
Ngoài ra, thực hiện đăng ký người phụ thuộc đúng thời hạn và xác định thời điểm tính giảm trừ gia cảnh. Trường hợp nghĩa vụ nuôi dưỡng phát sinh trước thời điểm người lao động làm việc tại đơn vị nhưng đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, thời gian giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc của người lao động được xác định kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Kê khống thu nhập nhằm trốn thuế có thể xử lý hình sự
Đặc biệt, Cục Thuế nghiêm cấm hành vi sử dụng thông tin của cá nhân (họ tên, mã số thuế, mã số định danh cá nhân) để kê khai, tính chi phí tiền lương, tiền công khi xác định nghĩa vụ thuế nhưng trên thực tế không phát sinh chi trả thu nhập cho cá nhân đó. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân.
Trước đó, như VietnamFinance có phản ánh, thực tế hàng chục ngàn người bị nhiều doanh nghiệp khai khống thu nhập là nhằm mục đích trốn thuế. Số liệu của Cục Thuế cho thấy, tính trong 9 tháng 2025, thông qua Ứng dụng thuế điện tử Etax Mobile, đã có trên 96.000 ý kiến phản hồi của người nộp thuế, về việc thông tin tổ chức chi trả kê khai không đúng. Các nội dung điển hình như: ” Tôi không làm tại công ty này” hay ” Tôi không công tác tại đơn vị này”.
Theo Cục Thuế, sau khi nhận được phản ánh đơn vị đã chủ động rà soát, nếu phát hiện sai phạm sẽ yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp phải kê khai lại và xử phạt theo đúng quy định của pháp luật thuế.
Trao đổi với VietnamFinance về thực trạng này, ông Nguyễn Văn Được – Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín cho biết, theo quy định tại Điều 143, Luật Quản lý thuế số 38, hành vi sử dụng chứng từ, tài liệu mà không phản ánh đúng bản chất giao dịch, hoặc phản ánh giá trị giao dịch không đúng với thực tế để xác định nghĩa vụ thuế, cụ thể khiến số thuế phải nộp giảm đi.
“Trường hợp này được coi là hành vi trốn thuế”, vị chuyên gia Trọng Tín khẳng định.
Ông Được nhấn mạnh, khi đã là hành vi trốn thuế, dựa theo mức độ khác nhau, DN sẽ phải chịu các chế tài về hành chính hoặc hình sự.
Trước hết, doanh nghiệp sẽ bị truy thu toàn bộ số thuế đã trốn. Đồng thời, bị xử phạt từ 1-3 lần số tiền, tuỳ theo tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.
Đặc biệt, nếu pháp nhân thương mại trốn thuế từ 100 triệu đến 300 triệu, hoặc dưới 100 triệu nhưng trước đó đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế, kết tội về tội phạm khác có liên quan theo quy định của Bộ Luật hình sự, doanh nghiệp sẽ bị phạt từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng.
Trường hợp, nếu mức độ trốn thuế lớn hơn trên 1 tỷ đồng, doanh nghiệp bị phạt tiền từ 3 đến 10 tỷ đồng, hoặc sẽ bị đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm.
Bên cạnh đó, những giám đốc, kế toán và những người có liên quan cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế với những vai trò động phạm hoặc giúp sức.
“Không chỉ doanh nghiệp mà cả những cá nhân của liên quan của doanh nghiệp có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc nặng hơn truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi trốn thuế khi cố tình khai khống thu nhập như các trường hợp nêu trên”, ông Được nhấn mạnh.
Xuân Thạch
Nguồn: vietnamfinance.vn
