Kỳ quyết toán thuế năm 2025 sắp tới được các doanh nghiệp rất quan tâm, nhất là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng không tránh khỏi những lo lắng. Bởi đó không chỉ áp dụng các quy định mới của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) số 67/2025/QH15, mà còn chịu sự tác động của thuế tối thiểu toàn cầu theo Nghị định số 236/2025/NĐ-CP…
Dưới góc nhìn của một chuyên gia kế toán – thuế, bà Nguyễn Thị Thuỳ Duơng – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn thuế Hinh Lam, Phó Chủ nhiệm CFO VSIP – CFO Vietnam đã có những lưu ý cần thiết và chia sẻ thêm về vấn đề này với cộng đồng doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.
Bà Nguyễn Thị Thuỳ Duơng – CEO Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn thuế Hinh Lam, Phó Chủ nhiệm CFO VSIP.
Thưa bà, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới có hiệu lực từ 01/10/2025 nhưng lại áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2025, vậy các doanh nghiệp FDI cần đặc biệt lưu ý gì khi áp dụng nguyên tắc chuyển tiếp trong quyết toán thuế để tránh rủi ro pháp lý?
Theo tôi, khi Luật Thuế TNDN 2025 có hiệu lực vào cuối năm nhưng lại áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2025 đã tạo ra không ít thách thức trong việc “chốt sổ” và phân loại giao dịch. Vì vậy, các doanh nghiệp hết sức lưu ý nguyên tắc chuyển tiếp.
Cụ thể, cần đánh giá lại các hợp đồng dở dang, ví dụ như các hợp đồng ký trước ngày 01/10/2025, nhưng thực hiện xuyên suốt sang năm 2026 cần được rà soát xem có điều khoản nào xung đột với định nghĩa mới về doanh thu/chi phí của Luật Thuế TNDN 2025 hay không; doanh nghiệp cần rà soát thực hiện ngay trong quý 3/2025 để so sánh giữa việc tiếp tục hưởng ưu đãi cũ hay chuyển sang khung ưu đãi mới (nếu đáp ứng điều kiện) nhằm lựa chọn phương án ưu đãi có lợi nhất.
Giám đốc tài chính, kế toán trưởng doanh nghiệp cũng cần hạch toán tách biệt, dù rằng quyết toán cho cả năm 2025, nhưng việc duy trì hệ thống sổ sách có khả năng tách xuất dữ liệu trước và sau mốc 01/10/2025 sẽ giúp doanh nghiệp dễ giải trình, dễ thuyết phục hơn khi cơ quan thuế thanh tra về tính hợp lý của chi phí phát sinh trong giai đoạn giao thoa đó, để giảm thiểu các sai sót, rủi ro khi quyết toán thuế.
Các đối tác trong nước và quốc tế, cùng nhiều khách hàng đã đến chung vui, tặng hoa, quà chúc mừng Hinh Lam khai trương Chi nhánh mới tại phường Sài Gòn, TP.HCM trong tháng 12/2025.
Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm là các thay đổi liên quan đến chi phí được trừ và không được trừ theo Luật Thuế TNDN 2025, thưa bà với hơn 20 năm kinh nghiệm tư vấn thuế, kế toán cho các doanh nghiệp FDI, thì những khoản chi nào đang tiềm ẩn nguy cơ bị cơ quan thuế điều chỉnh/xuất toán?
Với kinh nghiệm hoạt động chuyên môn của tôi và dựa trên thực tế qua công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế tại các khu công nghiệp/khu chế xuất, dưới đây là những khoản chi “nhạy cảm” nhất, tiềm ẩn nguy cơ bị điều chỉnh.
Thứ nhất đó là chi phí dịch vụ nội bộ tập đoàn: Đây là rủi ro tiềm ẩn hàng đầu vì cơ quan thuế thường loại bỏ các chi phí phí quản lý, phí tư vấn từ công ty mẹ nếu doanh nghiệp không chứng minh được “lợi ích kinh tế trực tiếp” cho thực thể tại Việt Nam.
Thứ hai là chi phí lãi vay, với xu hướng siết chặt giao dịch liên kết, việc tính toán trần lãi vay 30% EBITDA thường bị sai sót do cách xác định lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh khác nhau giữa kế toán và cơ quan thuế, theo các căn cứ Nghị định 132/2020/NĐ-CP quy địnhvề quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết và Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế TNDN 2025…
Đối với các khoản chi cho người lao động như: Phúc lợi, bảo hiểm tự nguyện hoặc thưởng không được quy định cụ thể trong Hợp đồng lao động hoặc Thỏa ước lao động tập thể sẽ bị loại ngay lập tức. Các luật thuế mới, nghị định ban hành trong năm 2025 yêu cầu cao về tính minh bạch và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khắt khe hơn trước đó rất nhiều.
Đơn cử tại Công văn số 218/CST-TN của Cục Quản lý, Giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí – Bộ Tài chính ban hành ngày 27/1/2026, nêu rõ: “Đối với khoản chỉ thanh toán tiền lương, tiền công từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên cho người lao động kể từ ngày Nghị định số 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 15/12/2025), để được tính vào chi phí được trừ thì doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt”.
Bà Nguyễn Thị Thùy Dương (bìa trái) trao tặng hoa cho các diễn giả trong nước và quốc tế tại Hội thảo chuyên đề “THUẾ VÀ KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN 2025-2026: Cập nhật chính sách và khám phá ưu đãi thuế Đông Nam Á” do Hinh Lam tổ chức tại Hà Nội và TP.HCM trong tháng 12/2025.
Thưa bà, với các doanh nghiệp FDI đang hưởng ưu đãi thuế TNDN trong các lĩnh vực như công nghiệp hỗ trợ, dự án quy mô lớn, công nghệ cao, vậy Luật Thuế TNDN 2025 có thể tạo ra những tác động nào đến việc tiếp tục được hưởng ưu đãi, hoặc nguy cơ bị rà soát, thu hồi các khoản ưu đãi đã hưởng trước đó?
Luật Thuế TNDN 2025 không chỉ thay đổi điều kiện mà còn thay đổi “cách chơi” do ảnh hưởng của Thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax – GMT). Căn cứ Nghị định số 236/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hànhngày 29/8/2025 quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15 ngày 29/11/2023 của Quốc hội về việc áp dụng thuế TNDN bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu – GMT.
Đây là quy định thuế TNDN bổ sung, áp dụng mức thuế tối thiểu 15% đối với các doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia có doanh thu lớn. Quy định này nằm trong bộ quy tắc chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (GloBE) do OECD khởi xướng.
Theo đó, các doanh nghiệp FDI dễ phát sinh nguy cơ thu hồi ưu đãi như: Hưởng ưu đãi theo diện “Dự án quy mô lớn” hoặc “Công nghệ cao” nếu không duy trì được tỷ lệ giải ngân vốn hoặc các tiêu chí về R&D/nhân sự kỹ thuật theo định kỳ sẽ đối mặt với rủi ro bị truy thu thuế cho các năm trước đó.
Hoặc khi Việt Nam áp dụng GMT, các ưu đãi thuế suất thấp (như 10%) có thể không còn ý nghĩa đối với các tập đoàn đa quốc gia vì họ sẽ phải nộp bù tại nước đặt trụ sở chính. Do đó, doanh nghiệp FDI cần phối hợp với Chính phủ để chuyển đổi sang các hình thức hỗ trợ chi phí đầu tư (như hỗ trợ bằng tiền cho R&D, hạ tầng).
Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn thuế Hinh Lam được vinh danh Thương hiệu Xuất sắc châu Á 2025.
Trong bối cảnh Việt Nam triển khai thuế tối thiểu toàn cầu và tăng cường quản lý các hoạt động xuyên biên giới theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP, các doanh nghiệp FDI cần chuẩn bị những gì về hồ sơ, dữ liệu kế toán – thuế và hệ thống quản trị cho kỳ quyết toán thuế năm 2025 tới đây, thưa bà?
Để chuẩn bị cho kỳ quyết toán thuế năm 2025 dưới áp lực của Nghị định 236/2025/NĐ-CP một cách an toàn, hạn chế thấp nhất các rủi ro về thuế và đạt hiệu quả tối ưu nhất, đồng thời để gia tăng tính tuân thủ đối với luật pháp khi Chính phủ và cơ quan thuế đang tăng cường quản lý xuyên biên giới và kiểm soát chặt chẽ thuế tối thiểu toàn cầu, các doanh nghiệp FDI cần chuẩn bị “4 trụ cột” đó là:
– Dữ liệu kế toán chuẩn hóa: Hệ thống ERP cần tách biệt rõ thu nhập chịu thuế và thu nhập được miễn thuế theo từng dòng sản phẩm/dự án để sẵn sàng cho báo cáo lợi nhuận quốc gia.
– Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết: Phải được lập đồng thời với quyết toán thuế, thay vì đợi đến khi bị kiểm tra mới làm. Hồ sơ này phải chứng minh được tính khách quan của các giao dịch mua bán nguyên liệu, máy móc với công ty liên kết.
– Hệ thống chứng từ điện tử: Đảm bảo 100% các khoản chi trên ngưỡng quy định phải có chứng từ thanh toán ngân hàng chuẩn mực.
– Nhân sự và tư vấn: Thiết lập đội ngũ chuyên trách hoặc thuê tư vấn độc lập để thực hiện chuẩn chỉnh trước khi cơ quan thuế, tài chính phát hiện và tiến hành kiểm tra/thanh tra, nhằm phát hiện sớm các sai sót trước khi nộp hồ sơ quyết toán thuế chính thức vào tháng 3/2026.
Đó là những nội dung mà cộng đồng doanh nghiệp nói chung và khối FDI nói riêng phải hết sức lưu ý, vì kỳ quyết toán thuế năm 2025 được dự báo là một trong những kỳ quyết toán khá phức tạp so với nhiều năm trước đây. Khi đó, các doanh nghiệp không chỉ áp dụng các quy định mới của Luật Thuế TNDN, mà còn chịu sự chi phối cũng như tác động của thuế tối thiểu toàn cầu trong gian đoạn chuyển tiếp về chính sách thuế như đã nêu trên.
Xin trân trọng cảm ơn bà!
Bà Nguyễn Thị Thùy Dương tham gia Diễn đàn CFO VSIP 2026 do CFO Vietnam tổ chức tại TP.HCM.
“Ngay từ bây giờ, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ kế toán – thuế, có thể thông qua các dịch vụ kế toán, kiểm toán, tư vấn thuế chuyên nghiệp để “tầm soát” hồ sơ khai thuế/báo cáo quyết toán thuế của doanh nghiệp mình.
Nhất là đối với các doanh nghiệp FDI, các tập đoàn đa quốc gia, sự chuẩn bị này càng phải làm sớm hơn nữa để đáp ứng các yêu cầu về tiến độ, thời gian rà soát, đối chiếu hồ sơ thuế trên toàn cầu, nhằm chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế năm 2025 một cách chủ động, mang tính chiến lược trong quản trị rủi ro về thuế – kế toán hơn là tìm cách đối phó, chạy theo xử lý những tình huống sai sót không đáng có…”.
Bà NGUYỄN THỊ THUỲ DUƠNG
(CEO Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn thuế Hinh Lam, Trưởng Ban Hợp tác quốc tế – Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM)
Anh Phạm (thực hiện)
