Lãi suất cao không đồng nghĩa với lợi nhuận thực tế. Tại Anh, nhiều người gửi tiết kiệm có thể mất tới hai phần ba tiền lãi vì thuế và lạm phát, trong khi hàng trăm nghìn người thu nhập cao lại không yêu cầu khoản giảm thuế lương hưu trị giá hơn 1,4 tỷ bảng mỗi năm. Giữa bối cảnh đó, các chuyên gia cảnh báo nên cân bằng giữa tài khoản tiết kiệm và đầu tư.
Mất tới 2/3 tiền lãi tiết kiệm vì thuế và lạm phát
Tại Anh, những người có thu nhập cao có thể mất tới 2/3 tiền lãi tiết kiệm do thuế và lạm phát, ngay cả khi họ đã cẩn thận chọn mức lãi suất tốt nhất trên thị trường, theo The Times. Nhiều người sẽ ngạc nhiên khi thấy phần thưởng từ việc gửi tiền ngân hàng của mình bị bào mòn nhanh chóng như thế nào trong môi trường lạm phát cao và các ngưỡng thuế bị đóng băng.
Ví dụ, một người nộp thuế ở mức thuế suất cao hơn gửi 30.000 bảng Anh vào tài khoản tiết kiệm với lãi suất 4,5% sẽ nhận được 1.350 bảng tiền lãi trong một năm. Tuy nhiên, theo tính toán của công ty hưu trí Standard Life, nếu giá trị thực của khoản tiết kiệm giảm 2% do lạm phát, người này mất khoảng 600 bảng sức mua. Đồng thời, họ phải trả 340 bảng tiền thuế trên khoản lãi, khiến lợi nhuận thực tế chỉ còn khoảng 410 bảng – thấp hơn khoảng 940 bảng so với mức lãi danh nghĩa ban đầu.
Thực tế còn đáng lo hơn khi lạm phát trong năm tính đến tháng 12 ở mức 3,6% và chưa quay về mục tiêu 2% của Ngân hàng Anh kể từ đầu năm 2021. Trong bối cảnh đó, sức mua thực tế của khoản tiết kiệm bị xói mòn nhanh hơn dự kiến.
Người nộp thuế ở mức thuế suất cao hơn hiện chỉ được nhận 500 bảng tiền lãi mỗi năm ngoài Tài khoản Tiết kiệm Cá nhân (ISA) trước khi bị đánh thuế 40%, trong khi người nộp thuế ở mức cơ bản được hưởng 1.000 bảng trước khi chịu thuế 20%. Những giới hạn này không thay đổi kể từ khi chính sách được áp dụng năm 2016. Người nộp thuế ở mức bổ sung thậm chí không được hưởng khoản miễn giảm này và phải trả thuế 45% trên toàn bộ tiền lãi.
Trong khi đó, lãi suất tiết kiệm cao hơn khiến người gửi tiền nhanh chóng vượt ngưỡng miễn thuế. Trước đây, khi lãi suất cao nhất chỉ khoảng 1,45%, người nộp thuế suất cao hơn phải có hơn 34.000 bảng tiết kiệm mới vượt trần miễn thuế. Hiện nay, với mức 4,5% từ Chase Bank, họ chỉ cần khoảng 11.111 bảng là đã chạm ngưỡng.
Tình hình sẽ còn khó khăn hơn từ tháng 4 năm 2027 khi thuế thu nhập đối với tiền lãi ngoài ISA tăng thêm 2 điểm phần trăm, đồng thời mức trần gửi tiền vào ISA tiền mặt dự kiến giảm từ 20.000 bảng xuống 12.000 bảng mỗi năm đối với người dưới 65 tuổi.
Bỏ lỡ 1,4 tỷ bảng giảm thuế lương hưu
The Times đưa tin, hơn 800.000 người có thu nhập cao mỗi năm đang bỏ lỡ khoản giảm thuế đáng kể khi đóng góp vào quỹ hưu trí, với tổng số tiền hỗ trợ chưa được yêu cầu có thể lên tới 1,46 tỷ bảng Anh (khoảng hơn 51,4 nghìn tỷ đồng).
Dữ liệu từ HM Revenue & Customs do công ty tư vấn lương hưu Lane Clark & Peacock tổng hợp cho thấy nhiều người không hoàn tất thủ tục tự đánh giá thuế để nhận lại phần giảm thuế bổ sung mà họ được hưởng.
Trong năm tài chính 2023-24, gần bảy triệu người đóng góp vào quỹ hưu trí theo cơ chế giảm thuế tại nguồn, theo đó họ tự động được hoàn 20% thuế suất cơ bản. Tuy nhiên, những người chịu thuế suất cao hơn 40% hoặc 45% phải chủ động khai báo để nhận thêm phần chênh lệch. Những người chỉ có một công việc và mới bước vào nhóm thu nhập cao thường không nhận ra yêu cầu này.
Chỉ khoảng 316.000 người nộp thuế suất cao hơn, tương đương 28% số đủ điều kiện, thực sự yêu cầu hoàn thuế bổ sung. Trong khi đó, khoảng 150.000 người thuộc nhóm thuế suất bổ sung, chiếm 88%, đã thực hiện yêu cầu. Trung bình, người nộp thuế suất cao hơn có thể nhận thêm 1.756 bảng mỗi năm, còn người thuộc nhóm thuế suất bổ sung nhận khoảng 2.195 bảng.
Việc yêu cầu hoàn thuế được thực hiện thông qua tờ khai tự đánh giá, nơi người đóng góp phải ghi tổng số tiền đã nộp vào quỹ hưu trí, bao gồm cả phần được cộng thêm 20% ban đầu. Khoản hoàn thuế bổ sung sẽ được trả qua điều chỉnh mã số thuế hoặc chuyển khoản ngân hàng, thay vì đưa trực tiếp vào quỹ hưu trí.
Vì sao đầu tư mang lại lợi nhuận dài hạn
Một cuộc khảo sát do Financial Conduct Authority (FCA) thực hiện năm ngoái cho thấy 61% những người sở hữu tối thiểu 10.000 bảng Anh tài sản có thể đầu tư đang giữ ít nhất 75% số tiền này ở dạng tiền mặt thay vì đưa vào các kênh đầu tư.
Lãi suất cao có thể tạo cảm giác rằng tiền gửi đang sinh lời tốt, nhưng trong dài hạn, tiền mặt thường không theo kịp lạm phát.
Nghiên cứu Equity Gilts của Barclays, ghi nhận lợi suất trung bình của các loại tài sản khác nhau từ năm 1899, cho biết cổ phiếu đã mang lại lợi suất 1,8% mỗi năm sau khi trừ lạm phát trong 10 năm tính đến cuối năm 2024, và 2,9% mỗi năm trong 20 năm. Trong khi đó, tiền tiết kiệm đã chịu tổn thất thực tế là 2,9% mỗi năm trong một thập kỷ và 1,8% mỗi năm trong 20 năm.
Lợi suất hàng năm của các loại tài sản khác nhau sau khi trừ đi lạm phát. (Nguồn: Nghiên cứu trái phiếu chính phủ Anh của Barclays).
Ông Mike Ambery từ Standard Life nhận định rằng việc đóng băng các ngưỡng thuế thu nhập đang đẩy ngày càng nhiều người vào các bậc thuế cao hơn, trong khi số tiền lãi mất do thuế có thể khiến họ bất ngờ, đặc biệt khi cộng thêm tác động của lạm phát.
Dữ liệu từ Financial Conduct Authority cho thấy 61% những người có ít nhất 10.000 bảng tài sản có thể đầu tư đang giữ ít nhất 75% số đó dưới dạng tiền mặt thay vì đầu tư. Trong năm tài chính 2023-2024, khoảng 69,5 tỷ bảng được gửi vào ISA tiền mặt, so với 31,1 tỷ bảng vào ISA cổ phiếu, theo HM Revenue & Customs.
Mặc dù việc duy trì quỹ dự phòng tương đương sáu đến tám tháng chi phí sinh hoạt là hợp lý, tiền mặt khó có thể tạo tăng trưởng thực sự trong dài hạn. Lịch sử cho thấy đầu tư vào cổ phiếu, dù biến động trong ngắn hạn, vẫn mang lại lợi suất vượt trội so với tiền gửi tiết kiệm khi xét trên chu kỳ dài nhiều thập kỷ, The Times nhận định.
Thiên Ân
Nguồn: vietnamfinance.vn
