Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự án Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.
Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol) giảm 50% còn 1.000 đồng/lít (mức cũ đối với xăng là 2.000 đồng/lít), tương tự, mức thuế này đối với dầu diesel là 500 đồng/lít (mức cũ là 1.000 đồng/lít).
Riêng nhiên liệu bay, mức được đề xuất là 1.000 đồng/lít, giảm 500 đồng so với mức cũ 1.500 đồng/lít.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự giữa Mỹ – Isarel và Iran tại Trung Đông vẫn leo thang căng thẳng, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Bộ Tài chính lý giải, cơ sở của đề xuất này dựa trên báo cáo của Bộ Công thương về tình hình cung ứng xăng dầu hiện nay, thuế bảo vệ môi trường chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu. Trường hợp, nếu đưa mức thuế này về 0 đồng phải do Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trường hợp điều chỉnh giảm trong khung thuế hiện hành, thẩm quyền thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu và được tính vào giá bán của hàng hóa. Nếu áp dụng giảm mức thuế này đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, nhiên liệu bay như đề xuất (không xét đến sự thay đổi của các yếu tố khác cấu thành trong giá xăng dầu cơ sở) sẽ làm hạ giá bán lẻ các mặt hàng này so với mức cũ.
Cụ thể, xăng (trừ etanol), với mức thuế giảm là 1.000 đồng/lít, từ đó làm giảm giá bán lẻ xăng (bao gồm cả phần giảm thuế GTGT) tương ứng 1.080 đồng/lít. Nhiên liệu bay và dầu diesel, mức thuế bảo vệ môi trường giảm là 500 đồng/lít, làm giảm giá bán lẻ của 2 mặt hàng này (bao gồm cả phần giảm thuế GTGT) tương ứng là 540 đồng/lít.
Theo Bộ Tài chính, do giá bán lẻ xăng, dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào giá xăng, dầu thành phẩm thế giới nên mức giảm giá bán lẻ xăng, dầu trong nước cụ thể sẽ tùy thuộc vào tình hình biến động của giá xăng, dầu từ nguồn này .
Số liệu tính toán của Cục Thống kê cho thấy, thực hiện giải pháp này sẽ tác động làm CPI chung tháng 3/2026 tăng nhẹ (so với trước khi xảy ra xung đột giữa Trung Đông). Đồng thời, ước tính tác động trực tiếp làm CPI bình quân năm 2026 so với năm 2025 cũng tăng thêm.
Tuy nhiên, mức tăng này vẫn thấp hơn so với việc nếu vẫn giữ nguyên thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu. Từ đó, giải pháp này được cho sẽ góp phần kiềm chế lạm phát.
Bộ Tài chính khẳng định, việc điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường như đề xuất vẫn đảm bảo trong khung mức thuế theo quy định, phù hợp thẩm quyền và là giải pháp hiệu quả để đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội đã đặt ra trong năm 2026, trong đó có yêu cầu về thực hiện kiểm soát lạm phát.
Theo tính toán, với mức thuế và thời gian dự kiến áp dụng như đề xuất, dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách bình quân 1 tháng là khoảng 1.790 tỷ đồng (đã bao gồm giảm thu thuế giá trị gia tăng). Đây được xem là khoản tiền Nhà nước hỗ trợ cho người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.
Dự kiến, nếu được thông qua, mức thuế giảm này có hiệu lực từ ngày ký ban hành dự thảo Nghị quyết tới hết 30/6. Trường hợp cần kéo dài, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính tổng hợp trình Chính phủ.
Xuân Thạch
Nguồn: vietnamfinance.vn
