Vụ án hành chính giữa Công ty Coca-Cola Việt Nam và cơ quan thuế, được xét xử tại Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh trong các ngày 06/11/2025 và 27/11/2025, là một trong những vụ việc tiêu biểu của lĩnh vực xét xử hành chính về thuế trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.
Đây không chỉ là một tranh chấp pháp lý đơn thuần, mà còn là phép thử đối với năng lực quản lý thuế, công tác pháp chế và bản lĩnh của hệ thống tư pháp Việt Nam trước những vấn đề phức tạp liên quan đến tập đoàn đa quốc gia.
Khái quát vụ án và phán quyết của Tòa án
Xuất phát từ kết luận thanh tra thuế và các quyết định truy thu, xử phạt của Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế), Coca-Cola đã khởi kiện hành chính, cho rằng các quyết định này không phù hợp với quy định pháp luật. Vụ án vì vậy đặt ra yêu cầu rất cao đối với cả cơ quan quản lý nhà nước và Tòa án trong việc xem xét hồ sơ, chứng cứ và lập luận pháp lý.
Tại phiên xử sáng 27/11/2025, Hội đồng xét xử do Thẩm phán Trần Mỹ Cúc làm Chủ tọa đã xem xét toàn diện các chứng từ kế toán, biên bản thanh tra, hồ sơ khiếu nại và lập luận của các bên. Quá trình xét xử được tiến hành công khai, thận trọng, bảo đảm nguyên tắc khách quan, minh bạch và thượng tôn pháp luật. Kết quả, Tòa án tuyên bác toàn bộ đơn khởi kiện của Coca-Cola, giữ nguyên các quyết định truy thu và xử phạt của cơ quan thuế.
Dấu ấn của công tác pháp chế trong quản lý thuế
Điểm nổi bật của vụ án không chỉ nằm ở phán quyết cuối cùng, mà còn ở chất lượng công tác pháp chế được thể hiện xuyên suốt quá trình thanh tra, giải quyết khiếu nại và tham gia tố tụng.
Hồ sơ vụ án cho thấy các quyết định của cơ quan thuế được xây dựng trên nền tảng pháp lý chặt chẽ, có sự rà soát kỹ lưỡng, áp dụng đúng các quy định của pháp luật thuế và các văn bản pháp luật có liên quan. Đặc biệt, trong quá trình tranh tụng, đại diện Bộ Tài chính đã trình bày những lập luận mạch lạc, có chiều sâu, dựa trên nguyên tắc pháp lý cơ bản như: chi phí phải phù hợp với doanh thu, nghĩa vụ tuân thủ toàn bộ hệ thống pháp luật Việt Nam, cũng như trách nhiệm hợp tác của người nộp thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
Đáng chú ý, việc đại diện Bộ Tài chính cung cấp và dẫn chiếu phán quyết của Tòa án Hoa Kỳ năm 2020, trong đó Coca-Cola bị truy thu và xử phạt hơn 3,3 tỷ USD, đã góp phần làm rõ một nguyên tắc có tính phổ quát trong quản lý thuế quốc tế: các tập đoàn đa quốc gia không thể đứng ngoài nghĩa vụ tuân thủ pháp luật tại quốc gia nơi họ đầu tư. Cách tiếp cận này không mang tính so sánh áp đặt, mà thể hiện tư duy pháp lý hiện đại, biết đặt pháp luật Việt Nam trong bối cảnh thông lệ quốc tế.
Vai trò của đại diện Bộ Tài chính và tập thể cơ quan thuế
Trong suốt quá trình xét xử, sự tham gia của đại diện Bộ Tài chính và tập thể cơ quan thuế cho thấy rõ tính tập thể, tính chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao trong hoạt động tố tụng hành chính. Các lập luận được trình bày không nhằm đối đầu, mà nhằm làm sáng tỏ bản chất pháp lý của vụ việc, giúp Hội đồng xét xử có đầy đủ cơ sở để đưa ra phán quyết.
Đến nay, khi bản án đã có hiệu lực pháp luật và doanh nghiệp không tiếp tục kháng cáo, có thể thấy rằng kết quả vụ án là hệ quả tất yếu của một quá trình chuẩn bị hồ sơ pháp lý bài bản, lập luận thuyết phục và cách tiếp cận đúng mực của phía cơ quan quản lý nhà nước về tài chính – thuế.
Thẩm phán Trần Mỹ Cúc – dấu ấn một sự nghiệp gắn bó với công lý
Phiên xử Coca-Cola cũng là phiên tòa cuối cùng trong sự nghiệp xét xử của Thẩm phán Trần Mỹ Cúc. Với phong thái điềm tĩnh, tư duy pháp lý độc lập và kinh nghiệm dày dạn, Thẩm phán Cúc cùng Hội đồng xét xử đã để lại dấu ấn rõ nét trong lĩnh vực xét xử hành chính về thuế tại TP. Hồ Chí Minh.
Phiên tòa diễn ra không ồn ào, không kịch tính, nhưng từng chứng cứ, từng lập luận đều được cân nhắc kỹ lưỡng. Chính sự điềm đạm đó đã làm nổi bật giá trị của công lý và củng cố niềm tin của xã hội vào hệ thống tư pháp.
Vụ án Coca-Cola không chỉ là một vụ kiện hành chính về thuế, mà là minh chứng sinh động cho vai trò ngày càng quan trọng của công tác pháp chế trong quản lý nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Phán quyết của Tòa án, cùng với sự chuẩn bị bài bản của cơ quan tài chính – thuế, đã khẳng định nguyên tắc thượng tôn pháp luật và gửi đi thông điệp rõ ràng tới cộng đồng doanh nghiệp: không ai đứng ngoài pháp luật, dù là tập đoàn lớn nhất thế giới.
Đây cũng là dấu mốc đáng ghi nhớ trong sự nghiệp của những người làm công tác pháp lý – những người thầm lặng nhưng đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ kỷ cương pháp luật và lợi ích của Nhà nước.
Hải Mộc
